BRT slaat plank volledig mis met berichtgeving over de betekenis van Wetteren

29 mei 2011

Met veel kleur en folklore en voorafgegaan door een boerenmarkt werd zondagmiddag 29 mei een sfeervolle maar felle demonstratie gehouden tegen veldproeven met genetisch gemodificeerde gewassen. Het object was de proef met gentechaardappelen, in het Vlaamse Wetteren, dat als symbool fungeerde voor al die proeven waarvan de implicaties voor milieu en gewasdiversiteit niet in beeld zijn gebracht voordat men eraan begon. Zie ook Johan D’Hulster

ZD YouTube FLV Player
Wetteren1

Na een discussie waarin door verschillende sprekers de uitgangspunten van gentech-wetenschap en de noodzaak van proeven met gentechgewassen ter discussie werd gesteld, vertrok een optocht van demonstranten met tromgeroffel en een clowneske omlijsting richting het proefveld. Daar braken al snel enige demonstranten door het verdedigingscordon van de Vlaamse politiemannen, die niet goed konden voorkomen dat er binnen enkele minuten een chaotische situatie ontstond waarbij een flink aantal aardappelplanten het luchtruim koos.

De politie had het nakijken.

Het journaal dat de BRT die avond uWetteren1itzond (zie hierboven) legde erg veel nadruk op stoute jongens die het in hun hoofd halen om proefvelden van goedbedoelende wetenschappers te vernielen.  Daarentegen had de BRT een stuk minder interesse voor de daaraan voorafgaande discussie, waarin werd ingegaan op de uitgangspunten van de biotechnologische multinationals, die genetische manipulatie louter zien als de kip met de gouden eieren, en als een middel om zo snel mogelijk multipele gewaseigenschappen in landbouwgewassen te ‘stacken’. De gentechnologen (die voor meer dan 95% onder contract staan bij deze bedrijven) kijken meewarig neer op die domme aardappelkwekers die geen gentech gebruiken en in 30 jaar niet verder zijn gekomen dan het inkruisen van 1 enkele eigenschap. De meeste gentechwetenschappers staan echter geen moment stil bij de vraag of hun producten wel zo duurzaam zullen blijken op termijn (de indicaties voor het tegendeel stapelen zich op). Om de schijn van partijdigheid wat meer te vermijden, had de BRT wellicht ook even stil kunnen blijven staan bij de volgende punten:

    Discussie 

  • Er werd in het bericht gesuggereerd dat bezoekers van de manifestatie voornamelijk waren gekomen om het proefveld in Wetteren te vernielen. Er was echter nog wel wat meer volk op de been dan alleen de leden van de Field Liberation Movement. Dat was evident in de discussie waar de BRT toevallig schitterde door afwezigheid. Die meerderheid kwam in het journaal absoluut niet aan het woord, maar het was natuurlijk makkelijker voor de BRT om alleen te focussen op de groep die de politie provoceerde. Tenslotte levert dat dynamischer beelden op dan zo’n saaie discussie. Het cruciale punt van die meerderheid was nu juist, dat niet een individueel veldproefje met (toevallig) gentechaardappelen ter discussie stond, maar de noodzaak om proeven met gentech-gewassen in het vrije veld uit te voeren. Dat ‘detail’ ontging de makers van het BRT nieuws-item volledig. Dan hadden hoogleraren Serge en Dirk toch iets meer kaas gegeten van de betekenis van de gebeurtenissen in Wetteren dan collega Godelieve, die door de BRT was uitverkoren om voor de camera de klaagzang der onschuldigen ten gehore te brengen. Zie De Standaard.
  • In het algemeen worden de producten die de gentechnologie -meestentijds in opdracht van de gentech-multinationals- ontwikkelt, zo snel mogelijk d.m.v. een patent afgezonderd van het openbare onderzoeksveld. Dat de gemodificeerde aardappelen die het resultaat zullen zijn van de proef in Wetteren één van de weinige uitzonderingen zouden gaan vormen, mag het VIB nog wel even hard maken voordat Thomas de Meyere van dit instituut gaat roepen dat het project in Wetteren zeer specifiek ten gunste van de kleine boeren is bedoeld (Hoe definitief is die bedoeling, hoe wil men specifiek die doelgroep bereiken en bedoelen we hiermee boeren in ontwikkelingslanden? Die hebben geen geld voor duur, gepatenteerd pootgoed, en als ze al geïnteresseerd zijn in aardappelen, gaat hun interesse misschien ook eerder uit naar lokale variëteiten met gebiedsspecifieke aanpassingen).
    Waar het kwekers vroeger, volgens het traditionele kwekersrecht was toegestaan de kruisingsresultaten van hun buurman te gebruiken als uitgangsmateriaal voor verder onderzoek, worden zij nu steeds vaker door een zeer klein aantal kapitaalkrachtige bedrijven met patenten op de vingers geslagen. Het zou Godelieve Gheysen van UGent sieren eens toe te geven dat zij met haar onderzoek deze ontwikkelingen vierkant steunt. Zij doet alsof zij zo hard bezig is voor het maatschappelijk belang, maar in werkelijkheid is zij exponent van de graai-economie die niet uit is op verbetering van de wereldvoedselvoorziening, maar op het bevoordelen van een klein aantal bedrijven dat het wereld-erfgoed van onze zaden inpikt voor eigen gebruik en de wereldvoedselvoorziening m.b.v. patenten uitmelkt voor privédoeleinden. In dat licht moeten ook de pogingen bekeken worden om het kwekersrecht zo snel mogelijk om zeep te helpen en daar het patentrecht voor in de plaats te stellen. Dit alles op Europees niveau natuurlijk, want dat heeft het voordeel dat de (ge)lidstaten direct allemaal in het (ge)lid moeten lopen.
  • De BRT ruimde zeer veel van de tijd in voor die Lieve mevrouw Gheysen van de Universiteit van Gent, die zich uitgebreid mocht beklagen over het ondemocratisch gehalte van een klein onderdeel van de betoging, terwijl zij voorbij ging aan het feit dat de Europese Commissie ijskoud doorgaat met het introduceren van gentech-gewassen, waar meer dan 60% van alle Europeanen tegen is. Over democratie gesproken! Zij vermeldde wijselijk ook maar niet dat gg-gewassen zich ongestraft mogen verspreiden naar andersoortige teelten, terwijl bufferzones niets voorstellen. Zij kan dus niet hard maken dat boeren en consumenten die geen ggg’s willen er verschoond van zullen kunnen blijven, maar toch hoeft de vervuiler niet te betalen voor de contaminatie die hij veroorzaakt. Dit terwijl een biologische boer bij het minste of geringste zijn certificering kan verliezen.  Veel biologische boeren die nu op het randje van het bestaan balanceren, zal het functioneren dus verder onmogelijk worden gemaakt als de prijzen van hun product kelderen door ongevraagde contaminatie met ggg’s. Is dát democratisch? We hoeven maar heel even naar Spanje te kijken, waar MON810-mais al een aantal jaren het leven van biologische boeren verziekt. Let wel: aardappelen zijn hoofdzakelijk zelfbestuivers en zullen zich niet zo snel verspreiden als mais, maar waar het om gaat is dat gg-gewassen zonder pardon, tegen de wens van de meerderheid en zonder het voorzorgsprincipe toe te passen aan boeren en consumenten in de EU wordt opgedrongen. Hoezo democratisch, mevrouw Gheysen? Wordt het niet eens tijd voor een Europese (maar wel grondige, dus geen EFSA) milieu-effectrapportage, over de impact van gentechlandbouw? Misschien kan die rapportage en passant dan ook eens de vraag onderzoeken hoe het kan dat de EC-apparatski ongegeneerd gentechgewassen doordrukken, terwijl de boeren en de consument daar overwegend tegen zijn?
  • De gentech-multinationals zetten met hun producten de zoveelste stap op de reeds doodlopende weg van de industriële landbouw, die al decennia bezig is de al zo smalle basis van het soortenbestand van de landbouwgewassen nog verder te versmallen. Dat de Vlaamse regering (net als de Nederlandse, overigens) exclusieve ondersteuning van het gentechnologisch onderzoek verkiest boven het subsidiëren van onderzoek naar de versterking van de agro-ecologische landbouw, is contra-productief, en gewoon asociaal vanuit  het perspectief van toekomstige generaties, waarbij steeds meer mensen afhankelijk worden gemaakt van steeds minder landbouwgewassen. Als die dan tot overmaat van ramp door onze regeringen ook nog eens met open ogen aan een select clubje multinationals worden uitgeleverd, wordt het echt te dol. Wij vragen ons af of de heer Kris Peeters wel op de hoogte is van het recente rapport van Olivier de Schutter, speciaal rapporteur van de VN, over de wenselijkheid van het stimuleren van agro-ecologische landbouw voor meer diversiteit en (een begin van) het lenigen van de honger in de wereld. Wij gaan verder ook niet in op de vraag of Kris Peeters het IAASTD-rapport wel gelezen heeft van enkele jaren terug, want zijn voorkeur voor gentech-onderzoek wijst niet in die richting. In dat rapport hebben 400 wetenschappers in gobaal verband samengewerkt om tot de conclusie te komen dat gentechnologie niet kwalificeert voor het oplossen van de honger in de wereld, maar wel voor verdere verpaupering in grote delen van de wereld en een verdere vergroting van de kloof tussen arm en rijk. Als de belastingbetaler het dure onderzoek betaalt en de multinationals gaan met de winsten strijken terwijl de wereldvoedselvoorziening aan handen en voeten wordt gekneveld met patenten, dan gaat er iets niet goed. Dan wordt het hoog tijd voor een fundamentele discussie over wat de overheid uithaalt met gemeenschapsgeld en waarom zij zo halsstarrig op een kreupel paard aan het wedden is. Vooralsnog lijkt de FLM  de enige die erin slaagt daarover een publiek debat te ontketenen. Daarbij is een aantal aardappelplanten gesneuveld, inderdaad. Maar het lijkt er wel verdacht veel op dat er ook niet veel andere middelen overbleven om de discussie op gang te helpen, met name met wetenschappers die zeggen zo graag te willen discussiëren.

Discussie

Discussie

Discussie

Discussie

Discussie