RR staat voor Roundup Ready, dwz. ‘gereed’ gemaakt voor het gewasbestrijdingsmiddel Roundup, dat evenals de RR-gewassen wordt geproduceerd door Monsanto.
Roundup is het belangrijkste herbicide op basis van de werkzame stof glyfosaat, waartegen een aantal voedselgewassen d.m.v. genetische modificatie bestand (resistent) is gemaakt door Monsanto. Voorbeelden zijn mais en soja. Door de verkoop van zijn gg-zaden contractueel te koppelen aan het gebruik van Roundup, heeft Monsanto in de VS een enorm aandeel verworven op de herbicidenmarkt.

Er is ook een categorie gg-gewassen afkomstig van Bayer, een andere multinational, met een iets lager marktaandeel. Bayer produceert Liberty Link gewassen,  een lijn die resistent is gemaakt tegen het herbicide Liberty (met als werkzame stof glyfosinaat).  Weer een ander herbicide is het middel Lightning, van de multinational BASF.

Het principe is dus, dat een gentechmultinational

  • eerst met genetische modificatie een gewas resistent maakt tegen het gewasbestrijdingsmiddel dat dezelfde firma ook verkoopt,
  • vervolgens belooft dat de boer het gewas maar 2 keer hoeft te bespuiten en
  • tenslotte de zaden alleen verkoopt als de boer zich contractueel verplicht het bestrijdingsmiddel van de firma erbij te nemen. Dit laatste wordt steeds belangrijker, nu bestrijdingsmiddelen op basis van glyfosaat (zoals Roundup) niet meer beschermd worden door patenten. Er zijn dus vergelijkbare middelen op de markt, bv. uit China.

Resultaat: de boer moet elk jaar opnieuw de zaden aanschaffen (hij mag er niets van bewaren) en kan alleen het herbicide gebruiken dat door de zaadleverancier wordt voorgeschreven. Als het bestrijdingsmiddel niet of niet meer werkt, mag hij zelf lekker gaan uitzoeken hoe hij aan vervangende middelen komt die beter presteren.

Pigweed2

Boeren in het Zuiden van de VS wieden noodgedwongen hun soja- of katoen-aanplant weer met de hand. Foto: Brad Luttrell (www.bradluttrell.com)

Het addertje onder het gras
Het vervelende van bestrijdingsmiddelen is nu, dat levende wezens die zich snel kunnen voortplanten, zoals bacteriën, kleine insecten en ook planten, in elke nieuwe generatie steeds beter bestand raken tegen middelen waaraan ze bij herhaling worden blootgesteld. Dat heeft direct te maken met de manier waarop het DNA zich aanpast aan gewijzigde groeiomstandigheden, nl. door andere genen tot expressie te laten komen. Dit is beschreven onder Gentech. Het gevolg van het steeds maar toepassen van Roundup is dus, dat het DNA van de onkruidplant zich wapent tegen Roundup en dat er dus steeds meer en vaker moet worden gespoten om het onkruid nog uit te schakelen. In een later stadium werkt het bestrijdingsmiddel zelfs helemaal niet meer. Dit zien we nu gebeuren in het Zuiden van de VS, waar bestrijdingsmiddelen op basis van het werkzame bestanddeel glyfosaat (zoals Roundup), zo ongeveer zijn uitgewerkt op de velden waar ze hun werk hadden moeten doen. Hetzelfde geldt ook al in sterke mate voor middelen op basis van glyfosinaat (voorbeeld: Liberty van Bayer).

Helaas betekent dat niet dat ook mensen die met deze middelen in aanraking komen er resistent tegen worden, want het duurt minimaal 20 jaar voordat er 1 enkele nieuwe generatie bij de mens is aangetreden . Wat er gebeurt met mensen die steeds meer Roundup herbicide over zich krijgen uitgestort, zie je hier.